Siaran palsu mendakwa menggosok hidrogen peroksida pada kulit boleh merawat kanser

Hak cipta AFP 2017-2022. Semua hak cipta terpelihara.

Sebuah video yang ditonton berjuta-juta kali dalam siaran di Facebook, TikTok dan Telegram mendakwa bahawa menggosok cecair hidrogen peroksida pada kulit boleh merawat kanser. Catatan itu dikongsi atas talian dalam pelbagai bahasa, dari bahasa Inggeris ke bahasa Malaysia dan bahasa Croatia. Pakar perubatan dan organisasi kanser berkata tidak ada bukti untuk menyokong dakwaan itu dan memberi amaran bahawa menggosok hidrogen peroksida pada kulit seseorang boleh menyebabkan kerengsaan, lepuh atau melecur.

Video berdurasi satu minit 56 saat dimuat naik di Facebook di sini oleh seorang pengguna Facebook di Malaysia pada 29 Jun 2022. 

"Hidrogen peroksida boleh merawat kanser," tulis teks yang ditindih di video.

Antara kapsyen catatan berkenaan berbunyi: "Hidrogen peroksida boleh merawat kanser.

"Hanya dengan menggosok 1 atau 2 kali sehari di permukaan kulit."

Tangkapan skrin siaran mengelirukan, diambil pada 11 Ogos 2022

   

Video itu turut dikongsi dengan tuntutan serupa dalam  aplikasi pemesejan Telegram di sini, di sini dan di sini, dimana ia telah ditonton lebih dari 4,900 kali. 

Video itu telah ditonton lebih 6.5 juta kali setelah video itu diedarkan dengan dakwaan yang serupa dalam bahasa Inggeris di Tiktok dan bahasa Croatia di Facebook. 

Video dalam siaran yang mengelirukan adalah segmen kuliah selama hampir tiga jam yang diberikan oleh Charlotte Gerson, anak perempuan doktor Amerika kelahiran Jerman, Max Gerson, di Kolej Perubatan Naturopathic di London pada tahun 2003.

Pada tahun 1920-an, Max Gerson membangunkan apa yang dipanggilnya "Terapi Gerson" -- rawatan kontroversi untuk kanser dan penyakit lain. Para saintis tidak menemui bukti bahawa rawatan itu berkesan, seperti yang dinyatakan di sini dan di sini.

Video yang dikongsi di Facebook bermula daripada tanda dua jam, 41 minit dan 46 saat daripada rakaman yang lebih panjang.

 Bukan rawatan kanser yang terbukti

Hidrogen peroksida (H2O2) ialah bahan kimia berwarna biru muda, tidak berwarna dalam bentuk cair, dengan bau yang sedikit tajam.

"Walaupun kepekatan hidrogen peroksida yang rendah boleh digunakan untuk membasmi kuman kulit, ia tidak mempunyai peranan dalam rawatan kanser. Malah, tahap hidrogen peroksida yang tinggi pada kulit boleh menyebabkan luka terbakar atau lepuh, dan pengambilan boleh menjadi lebih berbahaya," kata Dr Jyoti Patel, pakar onkologi yang berpangkalan di Chicago dan ketua pengarang laman web Cancer.net. 

"Sesetengah kajian telah menunjukkan bahawa hidrogen peroksida boleh menyebabkan kanser berkembang," kata Patel kepada AFP.

Sebagai contoh, penyelidikan ini menjelaskan bahawa "beberapa garis bukti bebas" mencadangkan bahawa hidrogen peroksida yang dihasilkan oleh sel tertentu mungkin berfungsi sebagai "baja" dalam memudahkan pertumbuhan tumor dan metastasis, menggalakkan penuaan dipercepatkan, kerosakan DNA, keradangan dan metabolisme kanser.

Elise Bonvin, ahli biologi molekul dari Brussels yang terlibat dalam penyelidikan onkologi, memberitahu AFP bahawa "walaupun H2O2 digunakan untuk keratosis (bukan kanser), untuk pengetahuan saya ia belum terbukti secara saintifik bahawa H2O2 boleh menjadi penawar kanser".

National Cancer Institute (NCI), agensi penyelidikan kanser kerajaan Amerika Syarikat, berkata mereka juga tidak menemui bukti untuk dakwaan ini.

"Nampaknya daripada carian sumber kami bahawa NCI tidak mempunyai sebarang maklumat untuk menyokong tuntutan ini," kata seorang jurucakap NCI memberitahu AFP. 

Risiko kesihatan kulit

Pakar dermatologi memberitahu AFP bahawa menggosok ke dalam kulit seseorang boleh membahayakan.

"Tuntutan itu tidak betul. Hidrogen peroksida bukanlah ubat untuk tisu kanser. Ia sebenarnya boleh melambatkan penyembuhan luka dan memusnahkan sel-sel yang sihat. Dalam bidang dermatologi, kami tidak mengesyorkannya untuk penjagaan luka," kata Dr Lauren Ploch, pakar dermatologi dari Amerika Syarikat dan ahli American Academy of Dermatology Association.

Ditanya apakah akibatnya jika hidrogen peroksida kerap disapu ke dalam kulit, Dr Ploch memberitahu AFP: "Ia bergantung pada kepekatan hidrogen peroksida. Penggunaan yang kerap boleh menyebabkan kerengsaan kulit, ruam, lepuh dan/atau melecur".

Dr Lidija Kandolf-Sekulovic, pakar dermatologi dengan subkepakaran dalam onkologi, memberitahu AFP bahawa satu kajian kecil sedang dijalankan yang mengkaji sama ada kepekatan tinggi hidrogen peroksida sebanyak 30% boleh memberi kesan positif terhadap karsinoma sel basal kulit , jenis kanser kulit tertentu.

Katanya, ini bagaimanapun bermakna "ia hanya akan dikaji pada 2023 pada sebilangan kecil pesakit dalam penyelidikan fasa 2 sama ada terdapat sebarang keberkesanan penyelesaian ini sama sekali."

Kajian itu sedang mengambil peserta, dan fasa 2 dijangka selesai pada Mac 2023. 

Tuntutan itu juga telah disangkal oleh badan amal Full Fact yang berpangkalan di UK dan akhbar Amerika USA Today selepas ia dikongsi dalam siaran berbahasa Inggeris pada Januari 2022.